تاریخ انتشارچهارشنبه ۱۳ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۴۹
کد مطلب : ۱۵۳۵

عضو فرهنگستان علوم: اگر اندیشه ابوریحان مکتوب می‌شد، آغازگران علوم دنیا، جوامع اسلامی بودند

مؤسس رصدخانه ابوریحان بیرونی گفت :«اگر اندیشه ابوریحان مکتوب می‌شد، آغازگران علوم دنیا، جوامع اسلامی بودند تا گالیله، کپلر، کوپرنیک، نیوتن، دکارت و امثالهم».
عضو فرهنگستان علوم: اگر اندیشه ابوریحان مکتوب می‌شد، آغازگران علوم دنیا، جوامع اسلامی بودند
plusresetminus
۰
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌برداری کشور، دکتر یوسف ثبوتی، برگزیده دریافت جایزه ملی ابوریحان در نخستین دوره آن؛ ضمن قدردانی از مجریان برگزاری این آئین بیان کرد: «درباره شخصیت علمی ابوریحان، تحلیل‌های بسیاری در چنین آئین‌هایی عنوان می‌شود، اما موضوعی که تقریباً مسکوت می‌ماند این است که ابوریحان از معدود دانشمندان عصر طلایی تمدن اسلامی بود که به مشاهده محیط اطرافش خیلی اهمیت می‌داد».

این استاد دانشگاه، تأکید بر اصالت عقل در کتاب‌های قدیمی تألیف شده توسط ابوریحان را از شاخصه‌های این دانشمند ایرانی برشمرد و در این باره گفت: «ابوریحان با استنتاج عقلی، مجهولات را پیدا می‌کرد. شاید در دوره‌های مختلف، دانشمندان با همین روش به خیلی موضوعات پی می‌بردند اما خیلی وقت‌ها نیاز نمی‌دیدند که به اطراف خود با نگاه عمیق‌تری بنگرند، به همین دلیل بسیاری از یافته‌های بزرگان در گذشته، اکنون منقضی شده است و جایی در اندیشه امروزی ندارند. ولی تألیفات ابوریحان و حتی کتاب قانون ابن سینا در حوزه پزشکی به صورت روزمره هنور کاربردی و قابل بهره‌برداری است. این یکی از شاخصه‌هایی است که ابوریحان را از استثناهای آن زمان مطرح می‌کند».

ثبوتی؛ به سابقه همکاری و همراهی ابوریحان و ابن سینا اشاره کرد که هر یک به نوبه خود استاد دیگری بود؛ و افزود:«ابوریحان، دانشمندی بود که اگر می‌شنید زمرد، چشم افعی را کور می‌کند، یک افعی گیر می‌آورد و زمرد را به چشمش می‌بست تا در مورد این پدیده با تجربه خودش به یقین برسد».

این دکترای نجوم و اخترشناسی به "ابن هیثم بصری" یکی دیگر از دانشمند ایرانی پرداخت و گفت: «ابن هیثم بصری هم مانند ابوریحان چنین ویژگی را داشت. به طوری که برای قوانین اپتیک، آزمایشگاه و اتاق تاریک تشکیل می‌داد تا به صورت تجربی عملکرد انعکاس نور را بررسی کند. قانون انکسار نور ابن هیثم با گذشت چندین قرن و رشد علم و دانش، همان است که امروزه به آن دست پیدا کرده‌اند».

ثبوتی افزود: «ابوریحان، به اصالت عقل به آن اندازه که در قرون اولیه اسلامی وجود داشت اکتفا نمی‌کرد. یک مجموعه سوال و جوابی بین ابوریحان و ابن سینا وجود داشت. فلسفه‌ای که به‌دست متفکرین اولیه قرون اسلامی رسیده بود برگرفته از یونانی‌ها است؛ و به طبع افلاطون و ارسطو در نوشته‌های دانشمندان ایرانی از جمله ابن سینا و فارابی بسیار فراوان دیده می‌شود. به همین جهت ابوریحان وقتی که این مطالعات حاصل از علمای یونانی را انجام می‌داد با چالش‌هایی مواجه می‌شد که ابهاماتش را با طرح پرسش‌هایی مدوّن توسط ابن سینا مرتفع می‌کرد. اما با توجه به ترجمه‌های اسفندیار معتمدی، که در همین راستا تدوین شده است، گویا پاسخ‌های این سینا به‌گونه‌ای نبود که ابوریحان را قانع کند و یا با معیارهای وی تناسب داشته باشد».

دکتر ثبوتی با انتقاد به این مطلب که تجلیل قابل عرضه‌ای از ابوریحان نشده است، اظهار کرد: «در هزاره ابوریحان در سال 1354 کنفرانس بزرگی در تهران تشکیل شد که گزارش آن کنفرانس به‌صورت یک کتابچه قطور موجود است. همچنین از سال 1394 فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در روز ابوریحان، 5 جایزه به 5 دانشمند جوان در حوزه فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیست و علوم زمین اعطا می‌کند».

این استاد دانشگاه در ادامه به مواردی از جمله افتتاح رصد خانه ابوریحان بیرونی شیراز در سال 1350  و همچنین گرامیداشت ابوریحان در جشن چهلمین سال تاسیس آن نیز اشاره کرد که خبر از ارج نهادن مردم ایران به شخصیت ابوریحان بیرونی از سال‌های بسیار دور دارد.

رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در پایان، با توجه به موضوعات مطرح شده در "آئین اعطای جایزه ملی ابوریحان" خواستار بررسی بیشتر همکاری سازمان نقشه‌برداری کشور به‌عنوان متولی برگزاری این آئین با سایر گروهها و نهادهای مرتبط، در مورد جایزه ابوریحان شد.

گفتنی است دکتر یوسف ثبوتی دکترای تخصصی نجوم و ﺍﺧﺘﺮ ﻓﻴﺰﻳﻚ از دانشگاه شیکاگو آمریکا، استاد، بنیانگذار دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان1371، رئیس پژوهشکده اقلیم و گرمایش زمین، رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و مؤسس رصدخانه ابوریحان بیرونی _ دانشگاه شیراز (1355) است که با توجه به خدمات ارزنده‌ای که در این زمینه‌ها داشته است، برگزیده نخستین دوره دریافت جایزه ملی ابوریحان در سال 98 شد.
 
نام شما
آدرس ايميل شما